3. Symptomatologie van astma

Als gevolg van de inflammatie, die gepaard gaat met oedeem, slijmvorming en spiercontractie, zijn de klinische verschijnselen van astma: piepen, hoesten, kortademigheid of benauwdheid, opgeven van sputum en nachtelijke klachten. Deze behoeven lang niet allemaal tegelijkertijd op te treden. Periodiek optreden van kortademigheid, piepen en/of langdurig hoesten zijn de belangrijkste symptomen. Tussendoor is men klachtenvrij. Astma is pas astma als het recidiveert!

Een goede scoringsformule voor de diagnose astma bestaat uit de volgende symptomen: piepen of kortademigheid in de afgelopen weken, door allergenen veroorzaakte luchtwegklachten en een verlengd expirium (uitademing).

Hoesten en piepen komen ook op heel jonge leeftijd voor. Vaak komt er ook ‘volzitten’ bij, er is duidelijk hoorbare slijmvorming. Vanaf 4 jaar verandert de symptomatologie. Tussen 5 en 7 wordt nogal eens kriebelhoest gezien. Ook al op die leeftijd, maar zeker later treedt aanvalsgewijs kortademigheid met piepen meer op de voorgrond, vooral tijdens inspanning of bij exacerbaties door virusinfecties. Tussendoor is de astmapatiënt klachtenvrij.

Nachtelijke symptomen
Zowel bij gezonde als bij astmatische mensen bestaat er gedurende een etmaal variatie in luchtwegdiameter. Er wordt verondersteld dat het inflammatoire proces 's nachts toeneemt, waardoor een versterkte hyperreactiviteit kan bestaan. Nachtelijke symptomen zijn een uiting van instabiel astma. Er is een belangrijke mate van inflammatie.
Nachtelijke benauwdheid blijkt vaak niet spontaan gemeld te worden. De huisarts moet daarnaar vragen en de apotheker moet naar het spreekuur van de behandelend arts verwijzen, als hij hoort dat nachtelijke klachten optreden.