De effecten van onderhoudsbehandeling met corticosteroïden bij astma zijn aanmerkelijk sterker dan bij COPD. Inhalatiecorticosteroïden (ICS) blijken geen (of hoogstens een zeer beperkt) effect te hebben op de snelheid van achteruitgang van de longfunctie bij COPD-patiënten. Wel blijkt dat inhalatiecorticosteroïden het aantal exacerbaties en de ernst ervan kunnen verminderen. Dit blijkt belangrijk te zijn voor de kwaliteit van leven van patiënten, want daardoor voelen patiënten zich duidelijk beter.
Proefbehandeling
Starten met ICS heeft het karakter van een proefbehandeling. Na een jaar wordt het effect geëvalueerd. Bij een afname van het aantal exacerbaties, gemeten aan het aantal kuren orale corticosteroïden of antimicrobiële middelen of ziekenhuisopnamen in verband met COPD, wordt de behandeling voortgezet. Als de exacerbaties niet afnemen, wordt de behandeling gestaakt.
ICS stoppen
Bij patiënten met stabiel matig ernstig COPD (Stadium II) die ICS gebruiken kan overwogen worden ICS te staken en het verdere beleid te laten afhangen van het al of niet optreden van exacerbaties of een geleidelijkere toename van de luchtwegklachten in de aansluitende twee maanden.
Inhalatiecorticosteroïden
Fluticason is op gewichtsbasis sterker werkzaam dan beclometason en budesonide, vandaar de lagere dosering. In de geadviseerde doses zijn er qua effectiviteit, bijwerkingen en veiligheid geen duidelijke verschillen tussen de inhalatiecorticosteroïden.
| Beclometason
| 2 dd 400 µg
| 2 dd 400 µg**
| 1600 µg
|
| Budesonide
| 2 dd 400 µg
| 2 dd 400 µg**
| 1600 µg
|
| Fluticason
| 2 dd 500 µg
| 2 dd 500 µg**
| 1000 µg
|
* Bij sommige dosisaerosolen of poederinhalatoren gelden lagere doseringen: raadpleeg het Farmacotherapeutisch Kompas.
** Doseringen staan niet correct in de NHG-Standaard in Huisarts & Wetenschap. Staan wel correct op het Samenvattingskaartje.
Combinatie van corticosteroïden met langwerkende luchtwegverwijders
Langwerkende bètamimetica hebben een gunstig effect bij COPD-patiënten. Ze worden toenemend gebruikt in combinatie met inhalatiecorticosteroïden voor de indicatie: ernstig COPD en een geschiedenis van herhaalde exacerbaties, waarbij de gebruikelijke behandeling met bronchusverwijders onvoldoende effect heeft.
| Symbicort®
| budesonide/formoterol
| Turbuhaler
| 100/6, 200/6 en 400/12
|
| Seretide®
| fluticason/salmeterol
| Diskus
| 100/50, 250/50 en 500/50
|
| Seretide®
| fluticason/salmeterol
| aerosol
| 50/25, 125/25 en 250/25
|
Preparaat voor behandeling van exacerbaties van COPD
Er wordt een stootkuur gegeven met oraal prednis(ol)on: 's morgens 30 mg gedurende 7-10 dagen. De stootkuur wordt gegeven zonder afbouw.
Devices, stofnamen, productnamen, sterkte, doses, bijsluiters, SPC's en fabrikanten:
Corticosteroïden
Corticosteroïd met langwerkend bétamimeticum
NHG-Standaard COPD 2007
